TÜBA Çalıştayı Yeşil Dönüşümün Ekonomik ve Teknolojik Boyutlarını İnceledi

Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Yeşil Mutabakat Sürecinde Karbon Ekonomisi ve Sürdürülebilir Enerji Politikaları Çalıştayı”nda, yeşil dönüşümün ekonomik ve teknolojik boyutları masaya yatırıldı. Çalıştayda, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde karbon düzenlemeleri ve enerji politikaları bilimsel bir perspektifle ele alındı.

Çalıştayda, yeşil dönüşümün bilimsel verilerle desteklenmesi, araştırma sonuçlarının teknolojiye ve ekonomik değere dönüştürülmesi ile üniversite, kamu ve sanayi iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. Uşak Üniversitesi Recep Tayyip Erdoğan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, farklı üniversitelerden akademisyenler, kamu kurumları temsilcileri ve uzmanlar bir araya geldi.

Yeşil Dönüşüm Fırsat Olarak Değerlendirildi

Açılış konuşmalarını Uşak Valisi Dr. Serdar Kartal, TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın yaptı. Vali Kartal, küresel dönüşüm sürecinde iklim değişikliği ve enerji arz güvenliğinin stratejik meseleler haline geldiğini belirtti. Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Yeşil Kalkınma Devrimi vizyonuyla kapsamlı bir dönüşüm sürecini sürdürdüğünü ifade eden Kartal, Uşak’ın sanayisiyle bu hedeflere önemli katkılar sunabileceğini söyledi. Uşak’ta yılda yaklaşık 1 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve Türkiye’deki rejenere iplik üretiminin yaklaşık yüzde 70’inin şehirde gerçekleştirildiğini aktardı.

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’in selamlarını ileten Prof. Dr. İsmail Koyuncu, yeşil dönüşümün sanayi, ticaret, enerji ve teknolojiyi kapsayan kapsamlı bir değişim süreci olduğunu vurguladı. Koyuncu, Türkiye’nin gelecekte nasıl üreteceği ve küresel ölçekte nasıl rekabet edeceği konularının bu dönüşümün merkezinde yer aldığını belirtti. İklim hedeflerine ulaşmanın bilimsel bilgi, teknolojik kapasite, nitelikli insan kaynağı ve güçlü kurumsal yapılar gerektirdiğini kaydetti. Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve küresel tedarik zincirleri nedeniyle düşük karbonlu üretimin Türkiye açısından stratejik önem taşıdığına dikkati çekti. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) üretim süreçlerinin modernizasyonu, enerji verimliliğinin artırılması ve kritik teknolojilerin geliştirilmesiyle Türkiye’nin rekabet gücünü yükselten bir fırsata dönüştürülebileceğini ifade etti.

Rektör Prof. Dr. Ahmet Demir, hayatın her alanını etkileyen değişimin merkezinde bilim, sürdürülebilirlik ve dönüşüm kavramlarının bulunduğunu aktardı. Yeşil dönüşümün, üretim kapasitesini geliştirmeyi, ihracatı artırmayı ve enerji alanındaki dışa bağımlılığı azaltmayı hedefleyen Türkiye için önemli bir fırsat olduğunu söyledi. Üniversiteler olarak karbon ayak izini azaltmaya yönelik araştırmalar yürütülmesi, enerji verimliliğini geliştiren teknolojiler üretilmesi ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlanması gerektiğini belirtti. Uşak’ın tekstil, deri ve geri dönüşüm sektörlerindeki birikiminin döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir üretim bakımından önemli imkânlar sunduğunu vurguladı.

Karbon Ekonomisi ve Küresel Rekabet

TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, karbon ekonomisinin küresel üretim ve ticaret sisteminde belirleyici hale geldiğini ve üretim maliyetlerini, finansmana erişimi, ihracat kapasitesini ve rekabet gücünü etkileyen bir parametreye dönüştüğünü ifade etti. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve SKDM’nin küresel ticaret kurallarını yeniden şekillendirdiğini belirten Aydın, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin kalkınma ve refah hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Yerli yeşil dönüşümün finansmanına katkı sağlayabilecek ulusal düzeyde bir Emisyon Ticaret Sistemi ve Yeşil Taksonomi oluşturulabileceğine işaret etti.

Aydın, döngüsel ekonominin kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim açısından önemini vurgularken, Uşak’ın tekstil atıklarının geri dönüştürülmesindeki sanayi birikimiyle bu alanda önemli bir uygulama örneği sunduğunu belirtti. Tarımda toprak karbonunun korunması, gübreleme uygulamalarının iyileştirilmesi ve hayvancılık kaynaklı metan emisyonlarının azaltılmasının da iklim hedefleri ve gıda arz güvenliği açısından önem taşıdığını dile getirdi. Enerji dönüşümünün yalnızca yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasından ibaret olmadığını; enerji depolama sistemleri, akıllı şebekeler, denizüstü rüzgâr enerjisi, yeşil hidrojen ve nükleer enerji gibi konuların Türkiye’nin uzun vadeli enerji arz güvenliği açısından önemine değindi.

Çalıştayın açılış konferansında Prof. Dr. Halil Hasar, Avrupa Birliği’nin iklim politikaları, Türkiye’nin Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum süreci ve ulusal iklim politikalarını değerlendirdi. İki gün süren oturumlarda, düşük karbonlu ekonomiye geçişin büyüme, istihdam ve rekabet gücü üzerindeki etkileri, döngüsel ekonomi modeli, kaynak verimliliği, SKDM’nin Türkiye’nin dış ticaretine etkileri ve ulusal karbon fiyatlandırma stratejileri ele alındı. Enerji depolama teknolojileri, akıllı şebekeler, dağıtık enerji kaynakları, yeşil hidrojen ekonomisi ve endüstriyel karbonsuzlaşma gibi konular da tartışıldı. Çalıştay, Türkiye’nin 2053 net sıfır yol haritasına ilişkin sektörel emisyon azaltım senaryoları ve politika seçeneklerinin değerlendirilmesiyle tamamlandı.