TÜBA Üyesi Prof. Gürsan, COP31’de Gıda ve Su Güvenliği İçin Biyoalgılayıcıları Anlattı

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı sunumunda iklim değişikliğinin gıda ve su güvenliğine etkilerini ele aldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda, bu alanda geliştirilen biyosensör teknolojilerinin sunduğu imkânlar da değerlendirildi.

İklim değişikliğinin gıda ve su üzerindeki etkisi

Prof. Dr. Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma riskini etkilediğine dikkat çekti. Sunumda, biyoalgılayıcıların bu tehlikelerin erken tespitinde üstlenebileceği rol üzerinde duruldu.

Çalışma prensipleri ve tespit edilen maddeler

Aptamer, antikor veya enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren bu sistemlerin; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarını tespit edebildiği aktarıldı. Gıda güvenliği kapsamında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinler ile pestisit ve antibiyotik kalıntılarına yönelik güncel araştırmalar paylaşıldı. Su güvenliği tarafında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ele alındı.

Taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, gıda ve su kaynaklı tehlikelerin laboratuvar dışında da hızlı biçimde taranmasına imkân verebileceği vurgulandı. Prof. Dr. Gürsan, sahada güvenilir sonuç için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi ve sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılması gerektiğini belirtti.

Programın diğer katılımcıları

Yeşil Bölge’nin “Gıda, Tarım ve Sağlık” programında tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.