PCOS Nedir Her 10 Kadından Biri İçin Risk Taşıyor

Polikistik over sendromu (PKOS), doğurganlık çağındaki kadınlarda yaygın görülen bir hormon bozukluğudur. Yumurtalıklarda küçük kistlerin oluşumu, adet düzensizlikleri, aşırı tüylenme, akne ve kısırlık gibi belirtilere yol açabilir. Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, sendromun tanı ve tedavi süreçleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.

PKOS’ta Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, PKOS’un metabolik bir hastalık olduğunu vurguladı. Hastalığın altında yatan insülin direnci ve artmış androjen seviyelerinin (kıllanma ve sivilcelenmeye neden olan hormonlar) belirgin olduğunu belirtti. Farklı yaş gruplarında farklı şikayetlerle başvurabildiklerini söyleyen Gencer, adölesan döneminde kıllanma, adet düzensizliği ve kilo artışının öne çıktığını, üreme çağındaki hastaların ise daha çok kısırlık problemleriyle başvurduğunu aktardı. Tanı için Rotherham Kriterleri’nin kullanıldığını ve ultrasonda çok sayıda olgunlaşmamış yumurtacık, artmış kıllanma/sivilcelenme ve düzensiz adet görme gibi üç kriterden ikisinin varlığında teşhis konulduğunu açıkladı.

Kesin bir tedavisi olmayan PKOS’ta şikayete yönelik, kişiye özel tedavi planlandığını belirten Gencer, özellikle insülin direncinin yönetilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti. İnsülin direncinin ilerleyen dönemlerde şeker hastalığı, gebelik şekeri ve hipertansiyon gibi riskleri artırdığını söyledi. Bu riskleri azaltmak için kilo verme, yaşam tarzı değişikliği ve Akdeniz diyeti gibi beslenme düzenlemeleri ile insülin hassasiyetini artırıcı medikal tedavilerin uygulanabildiğini belirtti.

Doğurganlık ve Uzun Vadeli Sağlık Riskleri

Doç. Dr. Ketenci Gencer, PKOS’lu hastaların kesinlikle çocuk sahibi olamayacağı yönündeki algının yanlış olduğunu vurguladı. Yumurtlamayı baskılayan insülin direncinin veya diğer faktörlerin tedavi edilebilmesi durumunda doğal yollarla gebelik mümkün olabildiğini söyledi. Yumurta çatlatma tedavileri veya tüp bebek gibi yöntemlerle gebelik şansının arttığını, tüp bebek tedavisinde PKOS hastalarının başarı oranının daha yüksek olduğunu ekledi.

Uzun vadede insülin direncine bağlı diyabet, kalp hastalıkları ve hipertansiyon gibi durumların yanı sıra, östrojen fazlalığı nedeniyle rahim iç duvarı kanseri ve meme kanseri riskinin de bir miktar artabildiğini belirtti. Bu nedenle düzenli hekim takibinin büyük önem taşıdığını vurguladı. Türkiye’de yaklaşık her 10 kadından birinde görülen PKOS’un sık rastlanan bir durum olduğunu hatırlattı. Kadınların kendi vücutlarını tanımaları, düzenli jinekolojik kontrolleri yaptırmaları ve meme kanseri taramalarına dikkat etmeleri gerektiğini söyledi. Kilo vermenin tek başına yumurtlamayı geri getirebileceği ve spontane gebeliği sağlayabileceği bilgisini paylaştı.