TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkeler çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini ve yapay zekânın akademik hayattaki etkilerinin dikkatle ele alınması gerektiğini vurguladı.

Etik ve akademik dürüstlük vurgusu

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkelerine dayanması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin üretilen bilgiyi toplumsal fayda sağlayacak biçimde değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay zekâya ilişkin uyarılar

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesinin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğini söyleyen Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılmasını, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorun olarak değerlendirdi. Bu teknolojilerin destekleyici bir araç olarak görülmesi gerektiğini, bilimsel ürünün doğruluğundan ise araştırmacının sorumlu olduğunu belirtti. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin ve hesap verebilirliğin bu alanda gözetilmesi gerektiğini de ekledi.

Üniversitelerin işlevi ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel ve teknolojik koşullara uyum sağlanmasının, eğitimde niteliğin korunmasının ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesinin önemini vurguladı. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınmasının Türkiye’nin teknoloji üreten bir altyapıya kavuşması açısından gerekli olduğunu söyledi. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını belirtti.

TÜBA’nın programları

Konuşmasında Şeker, Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi TÜBA çalışmalarına değindi. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, nitelikli bilimsel eser üretimi, bilimsel terminoloji geliştirme ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesi yönündeki faaliyetleri aktardı.

Şeker, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmesi gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.