Türkiye, yapay zeka alanında iddialı adımlar atıyor. Yeni eylem planı, Türkçe dil modelleri ve veri merkezleriyle dijital dönüşüm hızlanacak.
Türkiye, yapay zeka alanındaki stratejik adımlarını hızlandırıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı gelecek ay kamuoyuyla paylaşmaya hazırlanıyor. Plan, Türkçe büyük dil modellerinin geliştirilmesi, veri merkezi altyapısının güçlendirilmesi ve yapay zekanın savunma sanayii ile kamu hizmetlerine entegrasyonunu hedefliyor. Bu girişimlerle Türkiye, yapay zeka teknolojilerinde küresel bir aktör olmayı amaçlıyor.
Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılmasını ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm sektörlerde dijital dönüşümün hızlandırılmasını öngörüyor. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaştırılacak. Bu sayede kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin artırılması planlanıyor.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli projelerinden biri Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı bu model, Türkçe ile birlikte farklı dilleri de destekliyor.
Proje paydaşları arasında Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT ve Microsoft gibi kurumlar bulunuyor. Ayrıca TÜBİTAK, Türkçenin nüanslarını anlayan ve “Türk gibi düşünen” bir büyük dil modeli geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Bu çalışmalarla Türkiye, yapay zeka rotasını Türkçe odaklı bir şekilde şekillendiriyor.
Türkiye, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle çalışmalarını hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan ülke içinde saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028 yılında tam kapasiteyle hizmete girmesi öngörülüyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Bu tatbikat, sürü yetenekleri, su altı yapı koruması ve İHA haberleşmesi gibi senaryoları kapsıyor.
HAVELSAN’ın geliştirdiği MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı çözümler sunuyor. Platform, Türkçenin nüanslarını anlayan 9 milyar parametreli büyük bir dil modelini içeriyor. MAIN, 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme ve siber güvenlik asistanlığı gibi yetenekler sağlıyor.
Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklanıyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dezenformasyonla mücadele ve doğru bilginin korunması amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümü başlattı. Bu dönüşüm, kamu içeriklerinin yapay zeka sistemleri tarafından doğru yorumlanmasını ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
İletişim Başkanlığı, küresel açık kaynaklı yapay zeka platformu Hugging Face’e katılan ilk kamu kurumu oldu. Platform, 18 milyondan fazla kullanıcısı ve 2,4 milyonu aşkın yapay zeka modeline ev sahipliği yapıyor. Bu adım, bilgi kirliliğine ve manipülasyona karşı stratejik bir koruma hattı olarak değerlendiriliyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde yapay zeka ve dijital kalkınma kararları alındı. Üye ülkeler, Türk Büyük Dil Modeli’nin geliştirilmesi ve uygulanması konusunda Türkiye’nin girişimlerini destekleyecek.
Zirvede ayrıca TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararlaştırıldı. Bu planın yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. İş birliği, Türk dillerini koruma, eğitim platformlarını geliştirme ve ekonomik entegrasyonu teşvik etme amaçlarını taşıyor.
Yorum Yap