Türkiye, küresel yapay zeka rekabetinde öncü olma hedefiyle yeni eylem planını açıklıyor. Türkçe dil modelleri ve veri merkezleri öne çıkıyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki stratejisini güncelleyerek yeni bir eylem planını gelecek ay kamuoyuyla paylaşmaya hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan bu plan, ülkeyi yapay zeka teknolojilerinde küresel bir aktör haline getirmeyi hedefliyor. Plan, Türkçe büyük dil modellerinin geliştirilmesi, veri merkezi altyapısının güçlendirilmesi ve yapay zekanın savunma sanayii ile kamu hizmetlerine entegrasyonu gibi kritik adımları içeriyor.
Hükümet ile özel sektör kuruluşları, küresel ekonomide üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar birçok alanda etkisini artıran yapay zeka çalışmalarını öncelikli gündem maddeleri arasına aldı. Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, TÜBİTAK ve HAVELSAN gibi kurumlar da sürece aktif olarak dahil oldu. Türkiye, bu kapsamlı yaklaşımla yapay zeka çağına hazır hale gelmeyi amaçlıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye’nin yeni Yapay Zeka Eylem Planı’nı küresel standartlarda ortak akıl ve toplumsal sahiplenme prensibiyle somutlaştırmak için görüş ve önerileri topladı. Hazırlanan yeni strateji belgesi, son rötuşların tamamlanmasının ardından önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılacak. Bu plan, Türkiye’yi yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri yapmayı hedefliyor.
Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılmasını ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümün hızlandırılmasını öngörüyor. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaşacak. Böylece kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin artırılması hedefleniyor.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki en görünür başlıklarından birini Türkçe büyük dil modeli oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı geliştirilen model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı ve TRT gibi kurumlar proje paydaşları arasında yer alıyor.
TÜBİTAK da büyük dil modeli geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu model, teknolojinin Türkçeyi geliştirmesine ve Türk gibi düşünmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. Türkiye, Türkçe büyük dil modeli ile yapay zeka rotasını şekillendiriyor. Ayrıca, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle çalışmalar hızlandı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verinin yurt dışına çıkmadan Türkiye’de saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, sürü yetenekleri ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerinin örnekleri arasında yer alıyor. Şirketin açıklamasına göre platformda, Türkçe’nin nüanslarını kavramaya odaklanan 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli bulunuyor. MAIN, yeni modülleriyle 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme, sesli komut işleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor.
Kamu kurum ve kuruluşları da yapay zeka dönüşümüne yönelik çalışmalar gerçekleştiriyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadelenin güçlendirilmesi amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşüm başlattı. Başkanlık ayrıca, küresel ölçekte 18 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarda Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde yapay zeka ve dijital kalkınma temasıyla birçok karar alındı. Üye ülkeler, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının daha da geliştirilmesini ele alacak. Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Yorum Yap