Cingene Kizi Mozaiği Parçası Türkiye’ye Getirildi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, daha önce iadesi sağlanan 12 panelin ardından büyük kompozisyonun 13. parçasının da bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimler sonucu Türkiye’ye getirildiğini duyurdu. Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki eserlerle stil ve kompozisyon açısından benzerlik taşıyan panelin ülkeye teslim edildiğini belirtti.

Ersoy, kültür varlıklarının izini sürmeye ve medeniyet mirasına sahip çıkmaya devam edeceklerini vurguladı. Süreçte Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi, Chicago Başkonsolosluğu, ulusal ve uluslararası bilim insanları, Türk Hava Yolları ve Turkish Cargo’ya teşekkür etti.

Eserin Türkiye’ye Getirilme Süreci

Gaziantep’in simgelerinden olan ve Zeugma’nın önemli eserlerinden ‘Çingene Kızı’ mozaiği panelinin bir parçasının ABD’de bulunduğu tespit edildi. Daha önce Türkiye’ye getirilen 12 panelin ardından eksik parçalardan biri daha kültürel mirasa kazandırılmış oldu.

Mozaik panonun Türkiye’ye iadesi, Kültür ve Turizm Bakanlığının yürüttüğü bilimsel ve diplomatik çalışmalar sonucunda gerçekleşti. Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde 1998’de kurtarma kazılarında yaklaşık 9,25 x 13,50 metre ölçülerindeki büyük taban mozaiği gün yüzüne çıkarılmıştı.

Kamuoyunda ‘Çingene Kızı’ olarak bilinen ve Maenad başı tasviri içeren bu büyük kompozisyonun bir parçası, çevrim içi bir müzayede evinde satışa sunulduğu bilgisiyle Bakanlığa iletildi. Grenoble Alpes Üniversitesinden Dr. Djamila Fellague’ın araştırmaları, eserin büyük kompozisyona ait olabileceği değerlendirmesini destekledi.

Bakanlık uzmanları tarafından yapılan incelemelerde, panelin tessera renkleri, geometrik bordür düzeni ve kompozisyon özellikleri bakımından ‘Çingene Kızı’ mozaiğiyle önemli benzerlikler taşıdığı belirlendi. Bu tespit üzerine Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile iletişime geçilerek ikili anlaşmalara atıfta bulunularak esere el konulması talep edildi.

Zeugma’nın kaçak kazılara maruz kalmış olması ve daha önce iadesi sağlanan 12 parçanın varlığı, hukuki süreçte Türkiye’nin lehine deliller sundu. Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’nin soruşturmasını tamamlamasının ardından mozaik pano Chicago Başkonsolosluğuna teslim edildi.

Eserin iadesi, kamu kaynağı harcanmadan uluslararası iş birliği ile sağlandı. Bilimsel değerlendirmelerin ardından Türkiye’ye getirilen panel, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. Panel, ilerleyen süreçte Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde ait olduğu kompozisyonla birleştirilecek.