ABD ve İran arasındaki geçici ateşkes, küresel piyasalarda iyimserliği artırdı. Risk iştahı yükselirken, petrol fiyatları düştü, borsalar değer kazandı.
ABD ve İran arasında sağlanan geçici ateşkes, Orta Doğu’daki savaşın sona erme ihtimaline dair iyimserliği artırarak küresel piyasalarda risk iştahını canlandırdı. Yatırımcıların olumlu gelişmeleri fiyatlama eğilimi geçen hafta piyasalarda belirleyici oldu. Gözler, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlayan ABD ve İran heyetleri arasındaki diplomatik temaslara çevrildi.
ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin başarısız olması durumunda gemilerdeki silahların kullanılacağını belirterek, ‘Anlaşmaya varamazsak, onları kullanacağız ve gayet verimli bir şekilde kullanacağız.’ açıklamasında bulundu. İran ise ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişlerin sağlanacağını duyurdu. Bu açıklamalar hafta ortasında petrol fiyatlarında geri çekilmelere yol açtı.
Brent petrolün varil fiyatı çarşamba günü 88 dolara kadar inerken, haftayı yüzde 13,7’lik düşüşle 91,9 dolarda tamamladı. Ateşkesle ilgili belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmaması, petrol fiyatlarındaki kısmi dengelenmeye rağmen enflasyonist baskıların artabileceği riskini korudu.
ABD’de açıklanan makroekonomik veriler savaşın olumsuz etkilerine dair sinyaller verdi. Mart ayı enflasyonu yıllık yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalsa da şubata göre hızlandı. Aylık enflasyon yüzde 0,9 olarak gerçekleşti. Fiyat artışlarında en büyük etkenin enerji maliyetleri olduğu gözlendi.
Bu gelişmelerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl genelinde temkinli duruşunu sürdüreceği ihtimallerini güçlendirdi. Fed Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) Mart toplantı tutanakları, Orta Doğu’daki çatışmaların enflasyona yönelik yukarı, istihdama yönelik aşağı yönlü riskleri artırdığını gösterdi. Tutanaklar, çatışma sonrası faiz indirimi ve artırımı senaryolarının masada olduğunu da ortaya koydu.
ABD ekonomisi 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 0,5 ile tahminlerin altında büyüdü. Fed’in enflasyon göstergesi çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi şubatta aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3 arttı. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel büyüme tahminlerini olumsuz etkilediğini, yolların daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıktığını belirtti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,34’e, dolar endeksi ise yüzde 1,4 düşerek 98,6 seviyesine geriledi. Doların zayıflaması ve Fed’in olası ‘şahin’ adımlarına yönelik beklentilerin azalmasıyla altının onsu haftalık bazda yüzde 1,6 artarak 4.749 dolara ulaştı.
New York borsasında geçen hafta S&P 500 yüzde 3,56, Nasdaq yüzde 4,45 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,04 yükseldi. Önümüzdeki hafta ABD’de önemli bankaların finansal sonuçları yakından takip edilecek. Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi nisanda 47,6 ile tüm zamanların en düşük seviyesine inerken, kısa vadeli enflasyon beklentisi yüzde 4,8’e yükseldi.
Avrupa borsalarında ise geçici ateşkes haberinin ardından risk iştahı yükseldi. Orta Doğu’daki çatışmaların enerji maliyetleri ve arz sıkıntısı üzerindeki etkilerine rağmen bir miktar rahatlama yaşandı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail’in eylemlerinin ABD-İran ateşkesini baskı altına aldığını vurguladı. AB Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, yüksek enerji fiyatlarının kısa sürede düşmeyeceğini belirtti.
Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) şubatta aylık yüzde 0,7 geriledi. Almanya’da yıllık enflasyon martta yüzde 2,7’ye yükseldi. Ülkede sanayi üretimi şubatta yüzde 0,3 geriledi. Avrupa’da üretici ve tüketici enflasyonu arasındaki zıt hareketler ekonomik görünüme ilişkin risklerin derinleşebileceğine işaret etti.
Geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 yüzde 1,50, İtalya’da MIB 30 yüzde 4,35, Almanya’da DAX yüzde 2,67 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,73 arttı.
Asya piyasalarında da geçen hafta ateşkes etkisiyle risk iştahı canlanarak pozitif bir görünüm öne çıktı. Çin’de üretici enflasyonu enerji maliyetlerindeki artışla negatif bölgeden çıktı. Bölge piyasalarında teknoloji sektörü yükselişlere öncülük etti.
Güney Kore Merkez Bankası politika faizini yüzde 2,5 seviyesinde sabit tuttu. Açıklamada, Orta Doğu’daki gelişmelerin yüksek belirsizliğe vurgu yapıldığı, enflasyon üzerindeki baskıların arttığı ve büyümeye yönelik risklerin yükseldiği bildirildi.
Çin’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) martta aylık yüzde 0,7 azalarak beklentilerin altında kalırken, yıllık yüzde 1 arttı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yıllık bazda yüzde 0,5 yükselerek 3,5 yıl aradan sonra ilk kez arttı.
Haftalık bazda Güney Kore’de Kospi yüzde 8,96, Hong Kong’da Hang Seng yüzde 3,09, Japonya’da Nikkei 225 yüzde 7,22 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,73 yükseldi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 8,79 yükselişle 14.073,79 puandan kapandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, ‘Dezenflasyonun güçlü bir şekilde devamı için ne gerekiyorsa yapacağız.’ dedi. Şimşek, hayat pahalılığıyla mücadeleyi en büyük öncelik olarak belirttiklerini vurguladı.
Yurt içinde gelecek hafta açıklanacak ödemeler dengesi verileri takip edilecek. Ekonomistler, cari işlemler hesabının şubatta 7 milyar 182 milyon dolar, bu yıl ise 45 milyar 938 milyon dolar açık vereceğini tahmin ediyor. Dolar/TL, haftayı 44,6220 seviyesinden tamamladı.
Yorum Yap