Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, enerji ekonomistleri büyük şirketlerin kar beklentilerini yeniden değerlendiriyor. Fiyatlar 150 dolara çıkabilir.
Londra merkezli Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin kısa sürede yatışması halinde Brent petrolün 2026’da varil başına ortalama 81 dolardan dengelenmesini beklediklerini belirtti. Mathonniere, çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda bu yıl fiyatların 150 dolar seviyesine yükselebileceğini söyledi.
Mathonniere, artan jeopolitik risklerin enerji şirketlerinin yatırım kararlarını yeniden şekillendireceğini vurguladı. Uluslararası petrol şirketlerinin son yıllarda daha cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yöneldiğini hatırlatan Mathonniere, son gelişmelerin yeni yatırımlar için risk-getiri dengesi ve portföy çeşitlendirme stratejilerinin gözden geçirilmesine yol açacağını ifade etti.
Yüksek petrol fiyatlarından faydalanmanın bazı yapısal kısıtları olabileceğine işaret eden Mathonniere, fiyatların varil başına 120 dolar veya üstüne çıkarak uzun süre bu seviyede kalması gerektiğini belirtti. Bu durumun şirketler için ne tamamen kar ne de kazançsız bir oyun olmadığını sözlerine ekledi.
Julien Mathonniere, Orta Doğu’daki savaşın petrol piyasası tarihinin en büyük arz kesintisine yol açmasıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil stok salımı kararının piyasaya etkisinin sınırlı kalacağını kaydetti. Bu miktarın yıllık bazda günlük 1 milyon varilin biraz üzerinde bir katkıya denk geldiğini ifade etti.
Hürmüz kaynaklı arz açığını kapatmak için günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç olduğunu belirten Mathonniere, ya boğazın hızla yeniden açılması gerektiğini ya da arzın ciddi şekilde yetersiz kalacağını söyledi. Energy Intelligence verilerine göre Körfez’den yapılan ham petrol ihracatının günlük 7 milyon varilin altında kaldığını ve bunun savaş öncesi günlük 18 milyon varil seviyenin yüzde 40’ından azına karşılık geldiğini belirtti.
Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılmasının fiyatları bir miktar düşürse de günlük en fazla 200 bin varillik katkı sağladığını ve Hürmüz kaynaklı açığın yalnızca yüzde 1’ini telafi edebildiğini aktaran Mathonniere, birkaç ay boyunca günlük 10-11 milyon varillik bir açığın devam etmesi durumunda bunun enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkisinin oldukça sert olacağını vurguladı.
Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Mathonniere, 2025’te petrol şirketlerinin karlarındaki gerilemenin temelinde düşük fiyatların yattığını belirtti. Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre Brent petrolün geçen yıl varil başına ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleştiğini ve bunun yıllık bazda yaklaşık yüzde 15’lik düşüşe işaret ettiğini anlattı.
Mathonniere, karlılığı etkileyen tek unsurun düşük petrol fiyatları olmadığını, artan sermaye maliyetleri, OPEC varillerinin geri dönüşüyle oluşan arz fazlası, zayıflayan talep artışı ve baskı altındaki rafinaj marjlarının da şirket bilançolarını aşağı çektiğini kaydetti. OPEC+ politikalarının da fiyatları desteklemekte yetersiz kaldığını söyledi.
Kesintilerin fiyatları yukarı taşımayı hedeflese de bazı ülkelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşünün piyasayı gevşettiğini belirten Mathonniere, bunun fiyat düşüşünü derinleştirerek şirketlerin karlarındaki gerilemenin ana faktörü olduğunu ifade etti. Zayıf talep, artan OPEC dışı arz ve düşük rafinaj marjlarının da bu baskıyı artırdığını vurguladı.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, büyük petrol şirketlerinin 2025’te karı yaklaşık yüzde 10,9 azalarak 220 milyar dolara geriledi. Söz konusu şirketler geçen yıl aynı dönemde yaklaşık 247 milyar dolar kar elde etmişti. Bu dönemde Saudi Aramco’nun karı yüzde 5,1, ExxonMobil’in karı yüzde 14,5, Shell’in karı yüzde 21,9, TotalEnergies’in karı yüzde 14,7, Chevron’un karı yüzde 30,3, ConocoPhillips’in karı yüzde 13,5, bp’nin karı yüzde 25,7, Equinor’un karı yüzde 30,4, Eni’nin karı yüzde 5,6, Schlumberger’in karı yüzde 24,4 ve Baker Hughes’un karı yüzde 13,3 azaldı. Halliburton ise yüzde 48,8 düşüşle 1,3 milyon dolar kar bildirdi.
Yorum Yap