ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu’daki anlaşma ve müzakere açıklamaları, küresel piyasalarda iyimserliği artırdı. Ancak bölgesel tansiyon sürüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın son günlerde Orta Doğu’da bir anlaşma zemini üzerinde çalıştıklarına ve İran ile müzakere halinde olduklarına dair açıklamaları, bölgedeki gerilimlerin yakın zamanda sona erebileceği yönündeki umutları artırdı. Bu diplomatik adımlar, küresel piyasalarda temkinli bir iyimserlik rüzgarı estirdi.
Bölgede tansiyon tam olarak yatışmazken, yatırımcılar temkinli hareket etmeye devam ediyor. Bu durum, piyasaların güçlü bir toparlanmaya girmesini engelliyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Bahreyn, İran’dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarını (İHA) engellediklerini duyurdu. Ardından İran Ordusu, Irak’ta Erbil Havalimanı’ndaki ABD üssüne karadan karaya füzelerle saldırı düzenlediğini açıkladı.
Bu gelişmeler, Orta Doğu’daki gerilimlerin bir süre daha sürebileceği ihtimalini gündemde tutuyor. ABD’nin bölgede olası bir kara harekatı düzenleyebileceği senaryoları da piyasalarda konuşuluyor. ABD basınında, yaklaşık 3 bin askerin “İran ile savaşa destek” amacıyla Pentagon tarafından Orta Doğu’ya gönderilmesi konusunda son aşamaya gelindiği, ancak resmi talimatın henüz verilmediği yönünde haberler yer aldı.
Haberlerde ayrıca, Körfez ülkelerinin İran’a yönelik olası bir saldırıya her geçen gün daha fazla yaklaştığı ve ABD’ye verdiği desteği kademeli olarak artırdığı belirtildi.
Orta Doğu’daki gerilimin petrol fiyatları üzerindeki küresel ekonomiye yansımaları sürüyor. Brent petrolün varil fiyatı, iyimser mesajlarla 94,6 dolara indikten sonra yeni günde yüzde 0,1 artışla 96,2 dolardan işlem görüyor.
Analistler, petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalmasının küresel ölçekte enflasyonist baskıların kalıcılığına yol açabileceğini belirtiyor. Bu durumun dünya genelinde ekonomik durgunluğa sebebiyet verebileceği kaydediliyor. Merkez bankalarının politika adımlarına ilişkin beklentilerde sıkılaşma ihtimali öne çıkıyor.
ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem politikalarına yönelik tahminler karışık sinyaller veriyor. Bazı Fed yetkilileri faiz indirimlerinin süreceğini ima etse de, artan enflasyon beklentileri bu beklentileri sınırlıyor. Para piyasalarında Fed’in sıkılaşmaya gidebileceği ihtimalleri zayıflarken, bankanın politika faizini sabit bırakacağı yönündeki tahminler güçleniyor.
Fed Başkan Yardımcısı Michael Barr, Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı riskler nedeniyle Fed’in faiz oranlarını bir süre daha sabit tutması gerekebileceğini ifade etti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’de tarım dışı iş gücü verimliliğinde geçen yılın dördüncü çeyreğinde kaydedilen artış yüzde 2,8’den 1,8’e revize edildi.
ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) martta 52,4’e yükseldi. Hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri ise sırasıyla 51,1 ve 51,4’e gerileyerek 11 ayın en düşük seviyesine indi. Bu düşüş, iş faaliyetlerindeki büyümenin yavaşladığının sinyalini verdi.
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,34 seviyesinde, dolar endeksi ise 99,3’te bulunuyor. ABD-İran hattındaki iyimser mesajların ağır basmasıyla altın fiyatları da etkilendi. Altının ons fiyatı yüzde 1,5 artışla 4 bin 474 dolara çıkarak 9 iş günündeki düşüş serisini sonlandırdı. Altın, yeni işlem gününde de yüzde 2,2 yükselişle 4 bin 574 dolardan alıcı buluyor.
ABD borsalarında S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 0,84 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,18 düşüş yaşadı. Ancak ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsalarında Almanya hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. Gözler bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı konuşmaya çevrildi. Özellikle enflasyon riskleri çerçevesinde Lagarde’ın sözle yönlendirmelerinde bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara yönelik sinyaller aranacak.
Bölgede enerji arzına yönelik gelişmeler yakından izleniyor. Avrupa Birliği (AB), Orta Doğu’daki gelişmelerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış ve üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle Rusya’dan petrol ithalatını kalıcı olarak yasaklamayı öngören yasa teklifini erteledi. AB ile Avustralya güvenlik ve savunma alanında ortaklık kurarken, serbest ticaret anlaşması müzakerelerini de tamamladı.
AB pazarında yeni otomobil satışları şubat ayında yıllık bazda yüzde 1,4 yükselerek 865 bin 437’ye ulaştı. Avro Bölgesi’nde şubatta 51,9 olan bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), martta 50,5’e gerileyerek son 10 ayın en düşük seviyesini gördü. Bu dönemde hizmet sektörü PMI ise 51,9’dan 50,1’e indi.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,42 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,23 yükseldi. Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,07 düşüş kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.
Asya tarafında, Orta Doğu’da gerilimin azalabileceğine ilişkin iyimserliklerle Hong Kong hariç risk iştahı yüksek seyrediyor. ABD-İran hattında gerginliklerin bir miktar sönümlenmesiyle arz kesintisi endişeleri azaldı. Petrol fiyatları özelinde enerji maliyetlerinin gerilemesi, piyasaların alım tarafına geçmesini sağladı.
Düşük petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları ve merkez bankalarının agresif para sıkılaştırma riskini hafifleteceği düşünülüyor. Uluslararası derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, Orta Doğu savaşının tetiklediği enerji şokuna karşın Asya’da teknoloji odaklı ekonomiler ve sektörlerin desteğiyle büyümenin süreceğini tahmin etti.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da ekonomik faaliyetlerdeki gelecek yönlü eğilimi ölçmek için kullanılan öncü endeks, ocakta 112,1 oldu. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 düştü.
Borsa İstanbul’da (BIST 100) endeksi dün satış ağırlıklı bir seyir izledi. Endeks, günü yüzde 1,81 değer kaybederek 12.930,16 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,53 azalışla 15.010,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 44,3440’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,3450’den işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, sektörel enflasyon beklentileri verilerinin, yurt dışında ise ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, ABD’de cari işlemler dengesi ve İngiltere’de enflasyon verilerinin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.700 puanın destek, 13.000 ve 13.100 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğu kaydedildi.
Yorum Yap